Przedawniony dług w BIG? Sprawdź, czy wierzyciel ma prawo go wpisać 2026

Otrzymałeś wezwanie do zapłaty dotyczące długu sprzed wielu lat i groźbę wpisu do BIG? A może już odkryłeś w raporcie „prastary” wpis i zastanawiasz się, czy to w ogóle legalne? Kwestia przedawnionych długów w rejestrach BIG to jeden z najbardziej mylących i najeżonych pułapkami tematów dla konsumentów. Ten artykuł to delikatnie podana analiza prawna, która rozwieje Twoje wątpliwości i da Ci konkretne narzędzia do obrony – jeśli takiej potrzebujesz.

Czym naprawdę jest przedawnienie? Obalamy największy mit

Większość osób mylnie uważa, że „przedawnienie” to magiczny proces, który sprawia, że dług znika. To fundamentalny błąd, którego koszt może być ogromny. Zrozummy precyzyjną różnicę:

• Wygaśnięcie zobowiązania ma miejsce, gdy dług przestaje istnieć, np. poprzez jego spłatę, umorzenie przez wierzyciela lub zwolnienie z długu.
• Przedawnienie roszczenia nie kasuje długu. Dług wciąż formalnie istnieje, ale przekształca się w tzw. zobowiązanie naturalne (niezupełne).

Dług „naturalny” – co to oznacza w praktyce?

Zobowiązanie naturalne to takie, którego wierzyciel nie może już przymusowo dochodzić przed sądem. Mówiąc prościej: wierzyciel traci swoją „broń prawną”. W praktyce – straszenie Cię komornikiem. Jeśli pozwie Cię do sądu o zapłatę przedawnionego długu, są powództwo oddali z powodu przedawnienia, a wierzyciel straci pieniądze.

Czy wpis przedawnionego długu do BIG jest legalny? Bolesna prawda

Skoro wierzyciel nie może zmusić Cię do zapłaty przed sądem, to czy może wpisać taki dług do KRD lub innego BIG-u? Niestety, odpowiedź brzmi: TAK, co do zasady jest to legalne.

Dlaczego? Bo wpis w BIG to nie egzekucja komornicza

Firmy windykacyjne argumentują, że wpis do BIG jest jedynie „działalnością informacyjną”. Ponieważ dług technicznie wciąż istnieje (jako zobowiązanie naturalne), to informowanie o jego istnieniu nie jest, według nich, niezgodne z prawem. W praktyce jest to niezwykle skuteczna broń psychologiczna. Wierzyciel, wiedząc, że przegra w sądzie, używa rejestru dłużników jako ostatniego narzędzia presji, licząc, że zablokowanie Ci dostępu do kredytów czy leasingu zmusi Cię do „dobrowolnej” spłaty.

DOPISEK EKSPERTA: I niestety często jest to broń skuteczna. Przyciśnięty do muru dłużnik, wpisany do BIG, spłaci nawet 15-letni, przedawniony dług, gdy wpis do BIG blokuje mu np. kredyt hipoteczny. Jeśli więc myślisz o hipotece lub innym ważnym dla siebie kredycie, przynajmniej rok wcześniej sprawdź swoje rejestry BIG (ERIF, InfoMonitor, KRD) w poszukiwaniu skostniałych, przedawnionych długów. Usuwaniem ich z BIG zajmiesz się mając na to czas. Wówczas usuniesz je prawnie, a w razie braku możliwości wykupisz dług od wierzyciela z dużym umorzeniem i sprawisz, że dług z rejestrów BIG zniknie.

Jak skutecznie walczyć z wpisem o przedawniony dług? Trzy żelazne zasady

Wiedząc, że dług jest przedawniony, masz w ręku potężną tarczę. Musisz jej jednak użyć w sposób świadomy i precyzyjny. Jeden błąd może zniweczyć całą Twoją przewagę.

Zasada nr 1: nigdy, pod żadnym pozorem, nie uznawaj długu!

To absolutnie najważniejsza zasada. Uznanie długu to czynność, która przerywa bieg przedawnienia i sprawia, że cały termin zaczyna biec od nowa! Uznanie roszczenia może nastąpić wprost lub w sposób dorozumiany. Uważaj na pułapki:

• Proszenie o rozłożenie na raty: Pismo lub e-mail z prośbą o raty to podręcznikowy przykład uznania długu.
• Prośba o umorzenie odsetek: Negocjując umorzenie części długu, przyznajesz, że jego reszta istnieje.
• Wpłata nawet symbolicznej kwoty: Wpłacenie 10 zł na poczet starego długu jest przez sąd traktowane jako jego uznanie.
• Obietnica spłaty: Odpisanie windykatorowi „Zapłacę w przyszłym miesiącu” resetuje cały licznik przedawnienia.

Zasada nr 2: formalnie podnieś zarzut przedawnienia

Jeśli otrzymasz wezwanie do zapłaty, odpowiedz na nie pisemnie (listem poleconym!), informując, że w całości kwestionujesz roszczenie, ponieważ jest ono przedawnione. Nie wdawaj się w dyskusje, nie tłumacz. Po prostu podnieś zarzut. Jeśli otrzymasz pozew z sądu, zarzut przedawnienia musi być głównym argumentem Twojej odpowiedzi.

Zasada nr 3: złóż formalny sprzeciw w BIG

Niezależnie od korespondencji z wierzycielem, jeśli wpis już widnieje w BIG, złóż w biurze formalny sprzeciw. Jako podstawę wskaż, że kwestionujesz istnienie roszczenia jako przedawnionego i dołącz kopię swojego pisma do wierzyciela. BIG ma obowiązek „zamrozić” wpis na czas wyjaśnienia i może go usunąć, jeśli wierzyciel nie ustosunkuje się do sprzeciwu w terminie 14 dni.

Terminy przedawnienia w pigułce – kiedy Twój dług się przedawni?

Poniższa tabela przedstawia najczęstsze terminy przedawnienia dla zobowiązań konsumenckich.

Rodzaj zobowiązania	Termin przedawnienia
Roszczenia ogólne (niezwiązane z działalnością gosp.)	6 lat
Kredyt bankowy, pożyczka w firmie pożyczkowej	3 lata
Debet na koncie bankowym / karcie kredytowej	3 lata
Rachunek za telefon, internet, telewizję	3 lata
Opłata dodatkowa za jazdę bez biletu komunikacją	1 rok od uprawomocnienia
Dług potwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu	6 lat od dnia uprawomocnienia się wyroku

Podsumowanie: przedawnienie to argument, którego musisz użyć

Przedawniony dług w BIG to sytuacja skomplikowana, ale dająca Ci silną pozycję, o ile nie popełnisz błędów. Pamiętaj: nie ignoruj pism, nigdy nie uznawaj starego długu i zawsze formalnie podnoś zarzut przedawnienia. To Twoja najskuteczniejsza linia obrony, która pozwala legalnie uchylić się od spłaty i skutecznie walczyć o usunięcie niesłusznego wpisu.