Siadaj, pała z BIK-u! Oto Twoja lekcja poprawkowa – analiza raportu BIK

Dostajesz kolejną odmowę kredytu, a Twoja wiara w logikę tego świata maleje. Myślisz sobie: „Przecież płacę na czas! Mam dobrą ocenę! O co tu chodzi?”. Spokojnie. To nie Ty jesteś problemem. Problemem jest to, że nikt nigdy nie nauczył Cię prawidłowo czytać Twojego finansowego świadectwa – Raportu BIK. A banki, jak surowi nauczyciele, patrzą nie tylko na ogólną średnią, ale też na konkretne „uwagi na marginesie”.

Ten artykuł to Twoje korepetycje. Po tej lekcji będziesz dokładnie wiedział, gdzie masz „pałę”, a gdzie „piątkę”, i co zrobić, żeby poprawić swoje oceny.

Zanim zaczniemy lekcję, przygotuj zeszyt: Twój Raport BIK

Nie będziemy gadać o teorii. Potrzebujemy Twojego „zeszytu”. Jeśli go nie masz, idź na stronę BIK.pl i pobierz swój pełny, płatny raport. Nie, darmowa wersja się nie liczy. Jest niestety bezużyteczna. To tak, jakbyś chciał zdawać maturę, zaglądając koledze przez ramię. Potrzebujemy Twoich pełnych danych. A te znajdziesz wyłącznie z raporcie płatnym. Masz? To zaczynamy.

Lekcja 1: Twoja „średnia ocen”, czyli czym jest ten mityczny scoring BIK

Na pierwszej stronie raportu widzisz wielką liczbę, np. „68/100”. To Twój scoring. Myśl o tym jak o średniej ocen na koniec roku. Bank widzi tę liczbę i od razu wie, do której grupy Cię wrzucić:

• 80-100 pkt (Prymus): Gratulacje, pierwsza ławka. Banki biją się o Ciebie, a Ty możesz mieć satysfakcję, że znajdujesz się w gronie 20% kredytobiorców, którzy mają czerwony pasek na świadectwie BIK. Choć tutaj akurat zielony.

• 71-79 pkt (Bardzo dobry uczeń): Nie jest źle. Masz głównie czwórki i piątki. Więc dostaniesz kredyt gotówkowy. Ale na kredyt hipoteczny w najlepszych bankach możesz mieć za słabe „papiery”. Wg BIK w tym przedziale mieści się aż 40% kredytobiorców.

• 60-69 pkt (uczeń trójkowy): Nie grozi Ci brak promocji do następnej klasy, ale na olimpiadę nie pojedziesz. Daleko Ci do najlepszych kredytobiorców, bez problemu dostaniesz żelazko na raty, ale z hipoteką będzie problem.

• 40-59 pkt (Uczeń zagrożony): Czerwona lampka. Oficjalnie to oznacza, że masz poważny problem i BIK zablokował CI możliwość korzystania z produktów kredytowych w bankach. Zanim zrobisz cokolwiek innego, musisz dowiedzieć się, za co masz te „pały”.

• Poniżej 39 pkt (Wydalenie ze szkoły) Wagarujesz, nie uczysz się, palisz papierosy i szczypiesz w pośladki dziewczęta. Jesteś szkolnym chuliganem i właśnie otrzymałeś decyzję o wydaleniu ze szkoły. Będziesz mógł wrócić za kilka lat, gdy Twoje występki ulegną zatarciu.

Pusty dzienniczek, czyli kompletny brak ocen

Spora grupa posiadaczy raportu BIK nie zobaczy w nim jednak żadnej oceny punktowej. W ich raporcie BIK widnieje taki zapis:

Ten „pusty dzienniczek ” nie pozwoli na sprawdzenie, jakim jesteś uczniem w tej specyficznej szkole BIK. Brak wpisów, które powodują naliczenie scoringu, nie musi być przeszkodą, ale często nią jest, gdy starasz się o większy kredyt. Bank bowiem z założenia woli wiedzieć, z kim ma do czynienia.

Pamiętaj, że scoring BIK budują wyłącznie produkty banków i SKOK-ów o odpowiedniej ilości rat. Produkty pozabankowe nie dają BIK budulca i jeśli korzystasz (nawet perfekcyjnie trzymając się harmonogramu) z chwilówek i parabanków – nie zbudujesz na nich scoringu.

Lekcja 2: „Uwagi na marginesie”, czyli gdzie naprawdę leży problem

I tu zaczyna się prawdziwa szkoła. Twój niski scoring to tylko objaw. Analityk bankowy nie patrzy na średnią, tylko przewija w dół do sekcji z „uwagami”, czyli do szczegółów Twoich kredytów. I szuka problemów. A oto najczęstsze „przewinienia”, które widzi:

„Uczeń-wagarowicz”: status „windykowany” lub „egzekucja”

Ludzie pytają często „Czy wpis 'egzekucja’ w BIK znika?”. Odpowiedź: sam nie znika nigdy przed upływem 5 lat. To jest jak wpis o wyrzuceniu ze szkoły. Nawet jeśli dotyczy zamkniętego kredytu sprzed 4 lat, dla banku jesteś najczęściej skończony. To absolutny bloker i priorytet i wpis numer jeden do usunięcia z BIK. Bez tego nie ma sensu iść dalej.

„Uczeń-spóźnialski”: opóźnienia w spłacie

Myślisz: „Spóźniłem się z jedną ratą 3 miesiące temu, ale już nadpłaciłem, więc jest ok”. Błąd. BIK to pamięta. W Twoim raporcie jest piękna, kolorowa tabelka z historią spłat za ostatnie lata. Każde spóźnienie powyżej 30 dni to żółta kartka. Powyżej – czerwona. Nawet po spłacie ta „czerwona kartka” może wisieć w Twojej historii przez 5 lat i ciągnąć scoring w dół.

„Uczeń-desperat”: pętla chwilówek i grad zapytań

Kolejne pytanie z Google: „Ile zapytań w BIK to za dużo?”. Odpowiedź: więcej niż 2-3 w miesiącu. Jeśli masz w raporcie 15 zapytań z ostatniego kwartału, analityk bankowy nie widzi „zdeterminowanego poszukiwacza ofert”. Widzi „finansowego desperata”, któremu wszyscy odmawiają.

Podobnie jest z chwilówkami. Jedna nie zaszkodzi. Ale 8-10 w ciągu roku to sygnał, że żyjesz od pożyczki do pożyczki, a w dodatku ich nie spłacasz. Banki nienawidzą takiego ryzyka.

Lekcja 3: Zadanie domowe, które musisz odrobić sam

OK, przeanalizowałeś raport i wiesz już, co jest nie tak. Co teraz? Musisz pokazać „nauczycielom” (bankom), że się poprawiłeś. I tu znów, w internecie roi się od złych porad.

Szkodliwy mit: „Odbuduję BIK pożyczką w parabanku”

To jak próba poprawienia ocen z matematyki poprzez dobry dwutakt na WF-ie. To tak nie działa. I mimo to często słychać pytania: „Czy chwilówki budują BIK?”. Odpowiedź: NIE. Scoring BIK jest budowany na KREDYTACH, a nie na pożyczkach .Spłacając chwilówkę, co najwyżej pokazujesz bankowi, że musisz ratować się drogim pieniądzem. W jego oczach Twoja ocena MALEJE, a nie rośnie.

Jedyna słuszna droga do poprawy scoringu BIK

Odbudowa BIK-u to cierpliwość. Musisz zdobyć tani, BANKOWY produkt (np. kartę kredytową na 1000 zł, zakup na raty w sklepie RTV) i spłacać go perfekcyjnie przez co najmniej 6 miesięcy. Innej drogi nie ma.

[UWAGA EKSPERTA]: Jeśli otrzymujesz regularnie wynagrodzenie na konto w swoim banku, jesteś (a na pewno powinieneś być) wiarygodny pomimo nieciekawego scoringu BIK. Poproś bank o drobny produkt kredytowy: drobny limit w koncie, kartę z minimalnym limitem czy pożyczkę gotówkową w wysokości kilkuset złotych. Zrób to w swoim oddziale, nie przez internet czy infolinię. Powiedz szczerze, że potrzebujesz zacząć budować scoring. Jeśli bank odmówi – złóż wniosek o zamknięcie konta i pożegnaj go bez żalu. Tobie taki partner nie jest potrzebny. Przenieś wypłatę wynagrodzenia do innego banku, który z dużym prawdopodobieństwem zaufa Ci – szczególnie, że wnioskujesz o minimalne kwoty. Sugestia: im większy bank, tym mniejsza na to szansa. Poszukaj banków niszowych – one doceniają każdego klienta, gdyż mają ich mało. Sugestia 2: po złożeniu wniosku o likwidację konta możesz otrzymać telefon z działu utrzymania klientów. Powiedz szczerze, jaki jest powód decyzji o zmianie banku. Istnieją spore szanse, że bank magiczny sposób zmieni zdanie i dostaniesz limit w koncie za wycofanie wniosku o konta likwidację.