Których świadczeń nie może zająć komornik?

W obliczu problemów finansowych i egzekucji komorniczej, jednym z największych lęków dłużników jest obawa o utratę środków niezbędnych do życia, zwłaszcza tych przeznaczonych na utrzymanie dzieci i wsparcie rodziny. Prawo stoi jednak na straży Twoich podstawowych potrzeb. Istnieje szeroki katalog świadczeń, których komornik nie ma prawa zająć. Ten kompletny przewodnik wyjaśni, które pieniądze są w 100% bezpieczne, jaka jest podstawa prawna tej ochrony i jak skutecznie bronić się przed bezprawnymi działaniami komornika.

Podstawa prawna – Twoja ochrona zapisana w ustawie

Twoje prawa w tym zakresie są solidnie ugruntowane w przepisach. Kluczowa jest znajomość fundamentalnego mechanizmu ochronnego zapisanego w Kodeksie postępowania cywilnego, który stanowi podstawę dla bezpieczeństwa Twoich świadczeń.

Art. 833 § 6 KPC – najważniejszy przepis, który musisz znać

Podstawowym aktem prawnym chroniącym Twoje świadczenia jest art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego. Ten przepis wprost stanowi, że kluczowe świadczenia o charakterze socjalnym i alimentacyjnym nie podlegają egzekucji komorniczej. Oznacza to, że komornik nie może ich zająć ani u źródła (np. w ZUS czy urzędzie gminy), ani wpłynąć na ich wypłatę. Są to środki prawnie wyłączone z masy majątkowej, którą komornik może zająć na poczet spłaty Twoich długów.

Kompletna lista świadczeń wyłączonych z egzekucji w 2026 roku

W oparciu o wspomniany KPC oraz ustawy szczegółowe, oto przejrzysta, wypunktowana lista najważniejszych świadczeń, które są w pełni bezpieczne od zajęcia komorniczego:

• Świadczenie wychowawcze „Rodzina 800+” (dawniej znane jako 500+).
• Alimenty (zarówno te otrzymywane bezpośrednio od drugiego rodzica na podstawie wyroku, jak i świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji).
• Zasiłki i świadczenia rodzinne (np. zasiłek rodzinny, dodatki z tytułu samotnego wychowywania dziecka, kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego).
• Świadczenia opiekuńcze (np. zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy, świadczenie pielęgnacyjne).
• Wszystkie świadczenia z pomocy społecznej (np. zasiłki stałe, okresowe i celowe).
• Świadczenie „Dobry Start” (tzw. „300+” na wyprawkę szkolną).
• Rodzinny Kapitał Opiekuńczy.
• Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka (tzw. „becikowe”).

Największa pułapka: egzekucja na koncie bankowym. Jak skutecznie chronić pieniądze?

Choć świadczenia same w sobie są prawnie chronione, największy i najczęstszy problem pojawia się, gdy trafiają one na „zwykłe” konto osobiste, które jest objęte egzekucją. Komornik, zajmując rachunek, blokuje wszystkie środki do wysokości zadłużenia (z zachowaniem kwoty wolnej), nie wiedząc, skąd pochodzą poszczególne wpływy. Jak skutecznie zabezpieczyć swoje pieniądze?

Mit „bezpiecznego konta” i prawda o systemie OGNIVO

Przed laty popularną metodą było szukanie banków, które nie były podłączone do elektronicznego systemu OGNIVO, przez co komornik miał utrudniony dostęp do informacji o rachunku. Dziś jest to mit. W 2026 roku wszystkie banki komercyjne i spółdzielcze w Polsce są uczestnikami systemu OGNIVO. Szukanie „banku bez OGNIVO” jest bezcelowe, niebezpieczne i nie stanowi żadnej formy ochrony.

Twoje jedyne 100% rozwiązanie: Rachunek Rodzinny (art. 54a Prawa bankowego)

Aby w pełni zabezpieczyć świadczenia socjalne przed egzekucją na koncie, ustawodawca stworzył jedno, dedykowane i w pełni skuteczne narzędzie – Rachunek Rodzinny.

• Czym jest? To specjalny, bezpłatny rodzaj subkonta lub rachunku bankowego, który możesz założyć w swoim obecnym banku.
• Jak działa? Na Rachunek Rodzinny mogą wpływać wyłącznie świadczenia niepodlegające egzekucji (czyli te z naszej listy powyżej). Bank ma obowiązek weryfikować źródło wpływów.
• Jaka jest ochrona? Środki zgromadzone na Rachunku Rodzinnym są w całości, bez żadnych limitów, wolne od zajęcia komorniczego. Jest to jedyna metoda dająca 100% gwarancji bezpieczeństwa tych pieniędzy na rachunku bankowym.

[UWAGA EKSPERTA]: Wybierając rachunek rodzinny, czyli specjalne konto socjalne na potrzeby przyjmowania środków z tytułu 800+, alimentów czy też innych o podobnym charakterze, możesz sporo zyskać. Jest to spowodowane walką banków o klientów chętnych na konto socjalne i rywalizacją wyrażaną w postaci premii. Który bank najwięcej płaci za konto i gdzie założyć konto, aby zarobić na starcie – sprawdź w naszym aktualizowanym co tydzień Rankingu Premii Kont Socjalnych.

Co robić, gdy komornik bezprawnie zajął Twoje świadczenia?

Jeśli Twoje chronione świadczenia wpłynęły na zwykłe konto i zostały zajęte, musisz działać szybko.

1. Złóż wniosek do komornika. Poinformuj go na piśmie, że zajęte środki pochodzą ze świadczeń wyłączonych spod egzekucji na podstawie art. 833 § 6 KPC i zażądaj ich natychmiastowego zwolnienia. Do wniosku dołącz wyciąg z konta, który jednoznacznie potwierdza tytuł i źródło przelewu (np. „Świadczenie 800+ ZUS”).
2. Złóż skargę na czynności komornika. Jeśli komornik zignoruje Twój wniosek, masz prawo złożyć formalną skargę do sądu rejonowego, przy którym działa dany komornik.
3. Zawiadom radę izby komorniczej. Niezależnie od skargi do sądu, możesz złożyć zawiadomienie o nieprawidłowych działaniach komornika do rady właściwej izby komorniczej, która sprawuje nadzór dyscyplinarny nad jego pracą.

Historyczna ciekawostka. Jak chaos po wprowadzeniu „500+” ukształtował dzisiejsze prawo

Warto pamiętać, że obecne, klarowne zasady ochrony są częściowo wynikiem chaosu, jaki miał miejsce w 2016 roku po wprowadzeniu programu „Rodzina 500+”. Wtedy wiele świadczeń zostało bezprawnie zajętych przez komorników z powodu niejasności i braku odpowiednich narzędzi systemowych. Masowe interwencje medialne i reakcja Ministerstwa Sprawiedliwości wymusiły na sektorze bankowym i organach egzekucyjnych wypracowanie skuteczniejszych mechanizmów ochrony, czego najlepszym przykładem jest upowszechnienie i formalizacja Rachunku Rodzinnego.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy komornik może zająć alimenty na koncie?

Nie, jeśli wpływają na dedykowany Rachunek Rodzinny. Jeśli wpływają na zwykłe konto, mogą zostać omyłkowo zajęte wraz z innymi środkami, co wymaga interwencji u komornika w celu ich zwolnienia.

Ile wynosi kwota wolna od zajęcia na „zwykłym” koncie bankowym w 2026 roku?

Na „zwykłym” koncie osobistym co miesiąc obowiązuje kwota wolna od zajęcia w wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia brutto. W 2026 roku kwota ta wynosi 3604,50 zł.

Czy świadczenia socjalne wliczają się do tej kwoty wolnej?

Nie. Ochrona świadczeń socjalnych (jak 800+) jest niezależna i dodatkowa względem ogólnej kwoty wolnej. Oznacza to, że na zwykłym koncie najpierw chroniona jest kwota wolna (3604,50 zł), a ponadto wszystkie wpływy, które zostaną zidentyfikowane jako świadczenia wyłączone spod egzekucji, również powinny zostać zwolnione.

Czy muszę informować komornika, że otrzymuję świadczenia chronione?

Nie ma takiego obowiązku, ale jest to bardzo dobra praktyka. Poinformowanie komornika na piśmie, że na dany rachunek bankowy wpływają świadczenia chronione (zwłaszcza jeśli nie masz jeszcze Rachunku Rodzinnego), może zapobiec ich omyłkowemu zajęciu w przyszłości.